Gres to rodzaj wytrzymałej płytki ceramicznej, nazywanej także kamionką szlachetną. Powstaje z kaolinu, kwarcu i skalenia, które są prasowane pod wysokim ciśnieniem, a następnie wypalane w temperaturze przekraczającej 1200°C. Dzięki temu ma małą nasiąkliwość, wysoką twardość i może być stosowany zarówno we wnętrzach, jak i na zewnątrz.
Czym dokładnie jest gres?
Gres należy do ceramiki, ale nie jest tym samym materiałem co tradycyjna glazura czy terakota. Do jego produkcji wykorzystuje się przede wszystkim kaolin, kwarc i skaleń. Masa zostaje uformowana, sprasowana, a następnie wypalona w bardzo wysokiej temperaturze. Taki proces ogranicza liczbę porów w strukturze płytki i zwiększa jej odporność.
Określenie „kamionka szlachetna” odnosi się właśnie do zwartej, twardej struktury gresu. W zależności od rodzaju płytki może ona mieć powierzchnię matową, szkliwioną, polerowaną albo półmatową. Parametry techniczne zależą więc nie tylko od samego materiału, lecz także od wykończenia powierzchni.
Gres a glazura i terakota – czym się różnią?
Najważniejszą różnicą jest nasiąkliwość, czyli zdolność materiału do wchłaniania wody. Im mniej porów ma płytka, tym mniej wilgoci przenika do jej wnętrza. Gres ma zwykle nasiąkliwość poniżej 0,5%, podczas gdy glazura jest bardziej porowata. Niska nasiąkliwość wpływa na odporność na mróz, zabrudzenia i działanie wilgoci.
| Cecha | Glazura | Gres |
|---|---|---|
| Nasiąkliwość | Zwykle wyższa, często około 6–10% | Bardzo niska, często poniżej 0,5% |
| Mrozoodporność | Zwykle nie jest przeznaczona do stosowania na zewnątrz | Może być mrozoodporny, jeśli producent oznaczy ją jako produkt do takich warunków |
| Odporność na uszkodzenia | Niższa, dlatego najczęściej stosuje się ją na ścianach | Wysoka, szczególnie w przypadku gresu technicznego |
| Zastosowanie | Głównie ściany wewnętrzne | Podłogi i ściany, także tarasy, balkony i garaże |
Glazura jest lżejsza i łatwiejsza w obróbce, ale jej parametry ograniczają zastosowanie. Na podłodze o dużym natężeniu ruchu może szybciej się zarysować lub uszkodzić. Gres nadaje się zarówno na ściany, jak i podłogi, choć konkretny produkt trzeba dobrać do warunków użytkowania.
Jakie właściwości ma gres?
Parametry gresu przekładają się na codzienne użytkowanie. Płytki tego typu sprawdzają się tam, gdzie powierzchnia jest narażona na wilgoć, ścieranie, zabrudzenia albo zmienne temperatury. Najważniejsze korzyści wynikają z jego zwartej struktury:
- Mrozoodporność – gres o potwierdzonej mrozoodporności może być stosowany na tarasach, balkonach, schodach i innych powierzchniach zewnętrznych. Mała ilość wody w strukturze ogranicza ryzyko uszkodzeń podczas zamarzania i rozmarzania.
- Wysoka twardość – płytki są odporne na ścieranie i w wielu zastosowaniach dobrze znoszą intensywny ruch, na przykład w przedpokoju, garażu czy holu.
- Niska nasiąkliwość – materiał słabiej wchłania wodę i zabrudzenia, dlatego zwykle łatwiej utrzymać go w czystości.
- Odporność mechaniczna – gres jest mniej podatny na zarysowania i uszkodzenia niż typowa glazura, choć nie oznacza to pełnej odporności na pękanie lub uderzenia.
Duża twardość ma też konsekwencję podczas obróbki. Cięcie i wiercenie gresu wymagają narzędzi przeznaczonych do twardych materiałów, często z elementami diamentowymi. Zwykła ręczna maszynka do glazury może nie poradzić sobie z płytką gresową.
Jakie są rodzaje gresu?
Rodzaj wykończenia wpływa na wygląd, przyczepność i sposób pielęgnacji płytki. Najczęściej spotyka się następujące odmiany:
- Gres techniczny – naturalny i zwykle matowy, o jednorodnej strukturze. Dobrze sprawdza się w garażach, pomieszczeniach gospodarczych, na balkonach i w miejscach o dużym natężeniu ruchu.
- Gres szkliwiony – ma warstwę szkliwa odpowiedzialną za kolor, wzór i dodatkową ochronę powierzchni. Dostępny jest w wielu wariantach, między innymi imitujących drewno, beton lub kamień.
- Gres polerowany – po wypaleniu zostaje mechanicznie wygładzony, dzięki czemu zyskuje połysk. Może być bardziej podatny na plamy i śliski po zamoczeniu, dlatego często wymaga impregnacji.
- Gres lappato – ma półmatowe, częściowo wypolerowane wykończenie. Łączy delikatny połysk z mniej gładką powierzchnią niż gres polerowany.
Osobnym określeniem jest gres rektyfikowany. Jego krawędzie są docinane lub szlifowane po wypaleniu, aby płytki miały bardzo równe wymiary. Pozwala to uzyskać węższe i bardziej regularne fugi, ale nie eliminuje potrzeby ich stosowania.
Kiedy wybrać gres?
Gres będzie dobrym wyborem na podłogi narażone na intensywne użytkowanie, do łazienek, kuchni, przedpokojów, garaży oraz na tarasy i balkony. Na zewnątrz trzeba sprawdzić, czy konkretny model ma oznaczenie mrozoodporności, a w strefach mokrych także wybrać powierzchnię zapewniającą odpowiednią przyczepność.
Glazura zwykle wystarcza na ścianach wewnętrznych, gdzie nie występuje duże obciążenie mechaniczne. Gres wybiera się wtedy, gdy liczy się odporność na wilgoć, ścieranie, mróz lub intensywny ruch. Najważniejsze jest jednak dopasowanie rodzaju i wykończenia płytki do miejsca zastosowania, a nie samo określenie „gres”.
