Płytki 1. gatunku to wyroby, które spełniają wymagania jakościowe i estetyczne określone przez producenta oraz kryteria normy PN-EN 14411. Powinny mieć powtarzalne wymiary, zgodną tonację i nie wykazywać widocznych wad powierzchni. Nie oznacza to jednak absolutnej perfekcji każdej sztuki, lecz zgodność z dopuszczalnymi tolerancjami produkcyjnymi.
Co oznacza gatunek 1 płytek?
Gatunek I, oznaczany też jako „Gat. I” lub „G1”, jest wzorcowym standardem jakości dla danej kolekcji. Producent planuje produkcję właśnie takiego wyrobu, a następnie sortuje płytki. Egzemplarze spełniające wymagania trafiają do pierwszego gatunku, natomiast te z większymi odchyleniami mogą zostać zakwalifikowane niżej.
Norma PN-EN 14411 określa wymagania dotyczące między innymi właściwości technicznych, wymiarów i jakości powierzchni płytek ceramicznych. W praktyce oznaczenie pierwszego gatunku informuje, że produkt odpowiada wzorcowi ustalonemu przez producenta i jest przeznaczony do zastosowań, w których liczy się zarówno trwałość, jak i estetyka.
Jakie wymagania muszą spełniać płytki 1. gatunku?
Kontrola obejmuje nie tylko wygląd pojedynczej płytki, ale też powtarzalność całej partii. Znaczenie mają między innymi kolor, format, płaskość oraz stan krawędzi. Najważniejsze kryteria to:
- brak widocznych rys, odprysków, pęcherzyków i innych wad pogarszających wygląd ułożonej powierzchni,
- zgodność kolorystyki ze wzorcem producenta oraz powtarzalna tonacja w obrębie partii,
- zachowanie wymiarów i dopuszczalnych odchyleń, w tym tolerancji krzywizny boków wynoszącej około 0,5% zgodnie z przyjętymi wymaganiami,
- powtarzalny kaliber, czyli rzeczywisty wymiar płytek po wypaleniu, oznaczany na opakowaniu,
- prawidłowe wykończenie powierzchni i krawędzi, o ile struktura lub charakter wzoru nie zakłada celowych nierówności.
W dokumentacji technicznej spotyka się również informację, że co najmniej 95% sztuk w partii nie powinno mieć widocznych wad wpływających na wygląd gotowej powierzchni. Dlatego pierwszy gatunek nie oznacza, że każda płytka jest wykonana z matematyczną dokładnością. Dopuszczalne są niewielkie, statystyczne odchylenia, ale nie powinny one zmieniać odbioru całej okładziny.
Nie należy mylić wad produkcyjnych z uszkodzeniami powstałymi podczas transportu lub przechowywania. Pęknięta płytka albo obity narożnik znalezione po dostawie nie świadczą automatycznie o tym, że produkt był sprzedany jako niższy gatunek. Takie sytuacje trzeba udokumentować i zgłosić sprzedawcy przed montażem.
Czym różni się gatunek I od II i III?
Gatunki II i III nie są „śmieciowymi” odpowiednikami pierwszego gatunku. Zwykle powstają podczas selekcji partii, które nie spełniły wszystkich wymagań przewidzianych dla Gatunku I. W przeciwieństwie do pierwszego gatunku szczegółowe zasady kwalifikowania produktów do klas II i III mogą być ustalane przez poszczególnych producentów, dlatego zawsze trzeba sprawdzić opis konkretnej partii.
| Gatunek | Wady | Zastosowanie | Gwarancja |
|---|---|---|---|
| I | Brak widocznych wad wpływających na wygląd, przy zachowaniu dopuszczalnych tolerancji produkcyjnych. | Salony, kuchnie, łazienki, reprezentacyjne ściany i podłogi. | Zasadniczo obejmuje zgodność produktu z deklarowanymi wymaganiami. Szczegóły wynikają z warunków sprzedaży. |
| II | Możliwe drobne różnice odcienia, nakłucia, plamki, niewielkie odpryski lub odchylenia wymiarowe. | Pomieszczenia użytkowe, gospodarcze i powierzchnie, na których drobne wady są akceptowalne. | Wady estetyczne będące podstawą obniżenia gatunku mogą być wyłączone z reklamacji. Decydują warunki sprzedaży. |
| III | Wady wyraźniejsze i częściej występujące, między innymi uszkodzenia krawędzi, przebarwienia lub nierówności. | Garaże, kotłownie, schowki i inne miejsca, w których wygląd ma drugorzędne znaczenie. | Najczęściej ograniczona w zakresie wad, o których kupujący został poinformowany. |
Oznaczenie gatunku nie zastępuje innych parametrów technicznych. Przy wyborze trzeba osobno sprawdzić przeznaczenie płytki, mrozoodporność, antypoślizgowość czy odporność na ścieranie. Gatunek mówi przede wszystkim o jakości wykonania i wyglądzie konkretnej partii.
Co sprawdzić przed ułożeniem płytek?
Nawet płytki pierwszego gatunku należy obejrzeć przed przyklejeniem. Po montażu uszkodzenia lub różnice między paczkami mogą być trudniejsze do jednoznacznego ocenienia. Przed rozpoczęciem prac sprawdź:
- oznaczenie gatunku, tonacji i kalibru na każdym opakowaniu,
- czy wszystkie paczki pochodzą z tej samej partii produkcyjnej,
- czy odcień i wzór są zgodne między kartonami, pamiętając, że płytki tonalne mogą mieć celowo zróżnicowaną kolorystykę,
- czy krawędzie, narożniki i powierzchnie nie mają pęknięć ani uszkodzeń transportowych,
- czy format i kaliber odpowiadają zamówionemu produktowi przed rozpoczęciem montażu.
Jeżeli zauważysz niezgodność, odłóż wadliwe sztuki i skontaktuj się ze sprzedawcą. Nie warto mieszać na jednej powierzchni płytek z różnych tonacji, kalibrów ani gatunków, nawet gdy należą do tej samej kolekcji.
Gatunek I jest więc bezpiecznym wyborem tam, gdzie liczy się jednolity wygląd i przewidywalny montaż. Trzeba jednak sprawdzić oznaczenia na opakowaniach oraz stan materiału przed ułożeniem, ponieważ sama etykieta nie chroni przed pomyłką partii ani uszkodzeniami powstałymi po opuszczeniu fabryki.
